عکس از اینجا

ریچارد استالمن در ۲۹ ژوئن ۲۰۰۷ انتشار نسخهٔ ۳ مجوز GPL (مجوز انتشار اکثر برنامه‌های آزاد/متن‌باز) رو اعلام کرد و طی یک کنفرانس حدوداً ۱۰ دقیقه‌ای به معرفی این نسخه و بهبودهای آن نسبت به نسخهٔ ۲ پرداخت. می‌تونید فایل ویدئویی اون رو اینجا و متنش رو هم اینجا ببینید. در ضمن فیلمش رو می‌تونید از فروشگاه linuxshop.ir هم سفارش بدید(اگه امکان دانلود ۵۳ مگ رو ندارید).

متن این سخنرانی رو دوست خوبم «سعید رسولی» ترجمه کرده و اینجا گذاشته، که گفتم بد نیست اینجا هم بیارم برای دوستانی که زیاد توی فروم تکنوتاکس نمی‌گردن...

دیدن این سخنرانی، یا خوندن متن اون رو به همه‌ی کاربران کامپیوتر اعم از لینوکس، ویندوز، مک، سولاریس و BSD توصیه می‌کنم.

اما ترجمه‌ی این سخنرانی زیبا:

من بسیار خوشحالم از این که می‌گویم ما واقعاً در حال انتشار نسخهٔ سوم مجوز GPL هستیم. امروز. به اعتقاد من همین الآن. با این کنفرانس آن(GPLv3) رسمی خواهد شد و مردم می‌توانند شروع به انتشار نرم‌افزار تحت GPL نسخهٔ ۳ کنند. واقعاً ۱۶ سال از انتشار GPL نسخهٔ ۲ می‌گذرد. ما فکر نمی‌کردیم که تا انتشار نسخهٔ بعدی این مجوز، اینقدر طول بکشد، و ما در آینده توجه خواهیم کرد که به‌روزرسانی باید سریعتر باشد. از این به بعد، بیشتر از یک دهه منتظر نخواهیم شد.

اما چه چیزی دربارهٔ GPL نسخهٔ ۳ مهم است؟ خب، اول از همه GPL برای چیست؟ هدف آن چیست؟ من مجوز همگانی عمومی گنو(GNU GPL) را برای هدف بسیار ساده‌ای طراحی کردم: تا از آزادی هر کاربر یک برنامهٔ آزاد دفاع کنم. همهٔ برنامه‌های آزاد این کار را انجام نمی‌دهند. بعضی برنامه‌های آزاد تحت مجوزهای دیگری منتشر شده‌اند که سهل‌انگار و سست هستند، که اجازه می‌دهند نسخهٔ تغییریافتهٔ برنامه، غیرآزاد باشد. حتی بعضی از آنها اجازه می‌دهند که تنها با کامپایل برنامه، بشود آن را غیرآزاد کرد. اما بعد از آن چه اتفاقی می‌افتد؟ این نرم‌افزار ممکن است بسیار محبوب باشد، ممکن است بسیار قدرتمند و قابل‌اطمینان باشد. اما عاجر می‌ماند از اینکه آزادی را برای کاربر به ارمغان آورد.

بنابراین مجوز همگانی عمومی گنو (GNU GPL) طراحی شده است تا مطمئن باشیم هر کس که نرم‌افزار را می‌گیرد، تمام آزادی‌هایی که کاربر باید داشته باشید را هم به همراه نرم‌افزار می‌گیرد.
این آزادی‌ها عبارتند از:

آزادی صفر: آزادی برای اجرای برنامه، هر طور که خودتان بخواهید.
آزادی یک: آزادی برای مطالعهٔ کد منبع برنامه و تغییر آن، تا آنچه را که شما می‌خواهید انجام دهد.
آزادی دو: آزادی برای کمک به همسایه(اطرافیان) خود، یعنی آزادی برای توزیع کپی‌های دقیق(بدون تغییر) و یا انتشار مجدد آن، هر زمان که خودتان بخواهید. و...
آزادی سه: که آزادی برای کمک به(همکاری با) جامعهٔ خود است، آزادی برای توزیع کپی‌هایی از نسخه‌های تغییریافتهٔ خودتان، و یا انتشار مجدد آن، هر زمان که خودتان بخواهید.

اینها آزادی‌های لازم هستند تا ما بتوانیم محاسبات(کارهای کامپیوتری) خودمان را کنترل کنیم و اعضای خوب و مفیدی در جوامع خود باشیم. همچنین آنها به ما یک کنترل دموکراتیک می‌دهند بر آنچه که نرم‌افزار ما انجام می‌دهد.

تنها با مجوزی مثل GNU GPL است که کاربران این چهار آزادی را دارند. اما دشمنان آزادی هم آرام نمی‌نشینند. از زمان بیرون آمدن نسخه ۲ مجوز GPL ، آنها به راههای جدیدی فکر می‌کنند که کاربران را از آزادی‌هایشان جدا کنند. بنابراین ما ناچاریم راههایی را بیابیم تا از این کار آنها جلوگیری کنیم. تا مطمئن شویم GPL آنچه را که همیشه می‌گفتیم(می‌خواستیم) همچنان انجام می‌دهد.

به عنوان مثال، روشی وجود دارد که ما به آن می‌گوییم Tivo کردن محصول بعد از شروع آن. Tivo ( تیوُ ) شامل نرم‌افزاری است که تحت GPL نسخهٔ ۲ منتشر شده، و آنها رسماً نیازمندی‌های GPL نسخهٔ ۲ را برآورده می‌کنند. اما به هیچ وجه عمکرد خوبی در مقابل کاربر ندارد. بله، کاربر می‌تواند کد منبع نرم‌افزار را بگیرد، اما اگر سعی کند که آن را تغییر دهد، و کامپایل کند و در Tivo نصب کند، آن اجرا نخواهد شد! آن تضمین شده که اجرا نشود! و هیچ اتفاقی نمی‌افتد. Tivo شامل حلقه‌هایی است که که امضای برنامه را بررسی کند، و اگر امضا به هر وجهی تغییر کرده باشد، برنامه بسته خواهد شد. حالا چرا آنها می‌خواهند چنین کاری انجام دهند؟ دلیل آن بدون مقصر نیست. دلیلش اینست، چون Tivo طراحی شده تا کاربر را محدود کند، و تا جاسوسی کاربر را کند. ویژگی‌هایی زشت و بدخواهانه. و آنها می‌خواهند تا مطمئن شوند که کاربر نمی‌تواند از این ویژگی‌های زشت برنامه، به طبیعی‌ترین روش رها شود. روشی که کاربران فکر می‌کنند می‌توانند آن را در مورد نرم‌افزار آزاد انجام دهند. آنها(سازندگان نرم‌افزار) این حلقهٔ خاص را گذاشته‌اند تا مطمئن شوند که مردم نمی‌توانند نسخه‌هایی از نرم‌افزار را تغییر دهند.

از اینرو GPL نسخهٔ ۳ از این عمل جلوگیری می‌کند. آن می‌گوید که اگر شما نسخه‌های باینری را بصورت یک محصول بین مصرف‌کنندگان منتشر کنید، شما باید اطلاعات کافی را به آنها(مصرف‌کنندگان) بدهید طوریکه بتوانند نسخه‌های تغییریافته‌شان از محصول خریده شده را نصب و اجرا کنند.

گونهٔ دیگری از Tivo کردن هم وجود دارد، که آن «پردازش خیانت‌آمیز» است! آن جایی است که طوری به کامپیوتر برنامه داده شده تا به وب‌سایتی که با آن ارتباط برقرار می‌کنید بگوید که شما نسخهٔ رسمی(مصوب) نرم‌افزار را اجرا می‌کنید یا نسخهٔ تغییریافتهٔ خودتان را. و اگر شما در حال اجرای نسخهٔ تغییریافتهٔ خودتان باشید، آن خواهد گفت که «آنها به شما اعتماد نمی‌کنند»، پس شما اجازهٔ برقراری ارتباط با سایت را ندارید. خب، با GPL نسخهٔ ۳ هیچ یک از این دو [روش Tivo کردن] اجازه داده نشده است. آنها باید اطلاعات کافی را به شما بدهند تا نسخه‌های تغییریافته را نصب کنید، طوریکه بتوانند دقیقاً همانطور که از نسخه‌های اصلی انتظار می‌رود، کار کنند، بدون اینکه تغییرات شما باعث شود که آن کار دیگری انجام دهد. آنها اجازه ندارند آن را به طریقی منتشر کنند که صرفاً تغییر دادن آن توسط شما، مانع از عملکرد آن شود، عمکردی که نسخهٔ اصلی[تغییر نیافتهٔ] آن خواهد داشت. پس ما جلوگیری کرده‌ایم از هر دو نوع این روش که عملاً آزادی شمارهٔ یک را از بین می‌برند: آزادی برای مطالعهٔ و تغییر کد منبع بطوریکه آن کاری را انجام دهد که شما می‌خواهید.

تهدید دیگری که برای آزادی ما وجود دارد، از «حق‌امتیازهای نرم‌افزاری» ناشی می‌شود. من مطمئنم که شما چیزهایی دربارهٔ قرارداد بین ناول و مایکروسافت شنیده‌اید، قرارداد‌ای که خطرناک بود، چون عملاً ناول بهایی را به مایکروسافت می‌پردازد تا مشتری‌هایش را از بعضی حق‌امتیازهای مایکروسافت حفظ کند. خب، اگر مایکروسافت یا هر کس دیگری بتواند کاربران را برای داشتن حق اجرای نرم‌افزار آزاد، وادار به پرداخت بهایی کند، این آزادی صفر را کنار می‌زند: آزادی برای اجرای برنامه همانطور که خودتان بخواهید. ما نمی‌توانیم بیکار بنشینیم و اجازه بدهیم این اتفاق بیفتد.

حالا، GPL نسخهٔ ۲ تغییری نسبت به نسخهٔ ۱ داشته تا ما را محفاظت کند در مقابل اینکه از حق‌امتیازهای نرم‌افزاری برای عملاً غیرآزاد ساختن برنامه استفاده شود. اما این فقط وقتی بکار می‌آید که خود توزیع‌کننده مجوز یک حق‌امتیاز را بدست آورد. خب در قرارداد ناول و مایکروسافت، انها زیرک بودند، و مایکروسافت مجوز یک حق‌امتیاز را به ناول نداد. پس آنها از شکافی(نقصی) که در GPL نسخهٔ ۲ بود سوءاستفاده کردند. خب، در GPL نسخهٔ ۳ دیگر چنین شکافی(نقصی) نداریم، [پس] چنین قراردادهایی اجازه داده نشده است.

به هر حال، بجای اینکه به سادگی بگوییم ناول نمی‌تواند تحت قراردادشان برنامه‌هایی با مجوز GPL نسخهٔ ۳ منتشر کند، ما راه زیرکانه‌تری یافتیم. وقتی مایکروسافت [نرم‌افزارهای تحت GPL نسخهٔ ۲ که مورد قرارداد هستند را] به GPL نسخهٔ ۳ به‌روزرسانی می‌کند، GPL نسخهٔ ۳ این حفاظت مشتری‌های ناول از حق‌امتیاز مایکروسافت را توسعه(تعمیم) می‌دهد به هر کسی که برنامه‌های آنها را استفاده کند. در نتیجه ما راهی را پیدا کردیم که از آن قرارداد بر علیه مایکروسافت استفاده کنیم و باعث شویم که [آن قرارداد] نتیجهٔ معکوس داشته باشد. پس برای نرم‌افزار آزاد بسیار مهم است که مجوزش به GPL نسخهٔ ۳ به‌روزرسانی شود. از آنجا که ناول به مرور زمان سر و کارش با نسخه‌های جدید نرم‌افزارها خواهد بود، در نتیجه اجتماع ما از این فایده بهره‌مند خواهد شد. این [به‌روزرسانی مجوز برنامه‌ها] باید بسیار زود انجام بگیرد، چون اگر ما خیلی زیاد منتظر شویم، مایکروسافت تمام کوپن‌های خود را خواهد فروخت و بعد ما دیگر قادر نخواهیم بود از این قرارداد بر علیه خودشان استفاده کنیم. پس به سرعت برنامه‌های خودتان را تغییر مجوز دهید [از GPL نسخهٔ ۲ به GPL نسخهٔ ۳] که این کار بسیار مهم است. ما از تمام نگهدارنده‌های (maintainer های) نرم‌افزارهای گنو انتظار داریم که در طی چند ماه آینده این به‌روزرسانی مجوز را انجام دهند. این مهم است. اما باقی توسعه‌دهنده‌های نرم‌افزارها [ی تحت GPL] هم بهتر است که این به‌روزرسانی مجوز را انجام دهند.

بعضی از مردم خواهند بود که از شما می‌خواهند این کار را انجام ندهید. یک اقلیتی از جامعهٔ ما به نظر می‌رسد که از GPL نسخهٔ ۳ بسیار عصبانی هستند. و ما وقتی به دنبال انگیزهٔ آنها می‌گردیم، معمولاً به این نتیجه می‌رسیم که آنها با هدف GNU GPL مخالف هستند، هدف تضمین آزادی برای هر کاربر. وقتی کسانی که چنین دیدگاهی دارند، از شما خواستند که آزادی کاربران را بصورت آسیب‌پذیر باقی بگذارید، لطفاً به حرف آنها گوش نکنید. از آزادی کاربران دفاع کنید، که مهم است. و حتی اگر آنها مردمی هستند که از ما می‌خواهند این کار را انجام ندهیم، با باید آن را انجام دهیم. ما باید از آزادی کاربران در مقابل این تهدیدات دفاع کنیم.

البته مزیت‌های دیگری هم برای GPL نسخهٔ ۳ هست. سازگاری با مجوز Apache یکی از آن مزایاست. بین المللی‌سازی بهتر یک مزیت دیگر است. همچنین شما متوجه می‌شوید که شرطهای پایانی آن، بسیار بهتر عمل می‌کنند در مورد یک توزیع‌کنندهٔ کل مجموعهٔ یک توزیع گنو + لینوکس، که توزیع‌کننده دچار اشتباهی شده و GPL را برای هزاران برنامه به یکباره نقض کرده است. و البته می‌خواهد که اشتباهش را تصحیح کند. با نسخهٔ ۲ مجوز GPL آن شخص که دچار اشتباه شده، مجوزش را برای همیشه از دست خواهد داد، برای هر برنامه‌ای از هر صاحب حق‌التألیف، و مجبور است که از هر کسی درخواست بخشش کند، کاری که امکان‌پذیر نیست. اما با GPL نسخهٔ ۳ ، اگر آنها اشتباه خود را اصلاح کنند، و صاحبان حق‌التألیف تا ۶۰ روز بعد شکایت نکنند، سپس آن اشتباهات پاک شده‌اند و آنها فقط باید با کسانی گفتگو کنند که واقعاً شکایت کرده‌اند. البته با این فرض که آنها مردمی صادق(بی‌غرض) باشند و اشتباه خود را تصحیح کنند. ما هنوز موقعیت خوبی داریم برای اجرای مجوز بر علیه کسی که قصد دارد مجوز را زیر پا بگذارد و اشتباه خود را تصحیح نکند.

پس GPL نسخهٔ ۳ از چندین روش به جامعهٔ ما کمک می‌کند، و من مردم را تشویق می‌کنم که [برنامه‌ها را] به آن ارتقاء دهند.
متشکرم.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ریچارد استالمن - ۲۹ ژوئن ۲۰۰۷
این متن ترجمه‌ای است از: RMS announces release of GPLv3
مترجم: سعید رسولی (ilius)

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پ.ن.: عبارت‌هایی که داخل براکت [] یا پرانتز () آمده‌اند، به عنوان توضیح توسط مترجم اضافه شده‌اند، و یا یک معنای دوم برای عبارت انگلیسی هستند.

***

در همین رابطه بخوانید:

GPL: آزادی و تضمین آزادی

مقایسه‌ای بین GPL و Microsoft EULA - بخش اول

مقایسه‌ای بین GPL و Microsoft EULA - بخش دوم

------------------------

مهرداد: راستی من فیلم این سخنرانی رو دارم، دوستان مشهدی اگر کسی خواست بگه تا جلسه‌ی بعدی بیارم. ;)

ادامه‌ی مقاله از: ریسکهای ساختن یک نرم‌افزار انحصاری (قسمت اول)

اگرچه خیلی احمقانه است، که بر پایه‌ی تجربه‌ی این دو نفر یک حکم کلی صادر شود، در این شرایط پر واضح است که روش بُو عایدی بیشتری نصیبش نموده‌است. (حدس می‌زنم چیزی حدود ۳۵۰۰۰دلار یا بیشتر ) اگرچه بُو مبلغ دقیق را به من نگفت، او خاطرنشان کرد که زندگی آبرومندی را با فروش بازیهایش روی اینترنت بدست آورده است. هورن، آن طرف ماجرا، بر اساس فروش CD های بازی‌هایش اندکی بیشتر از ۲۰۰دلار کسب کرده است. برای یک توسعه‌دهنده که با انتخاب بدست آوردن ۳۵۰۰۰دلار در مقابل ۲۰۰دلار قرار می‌گیرد، انتخاب نوشتن یک برنامه‌ی آزاد یا انحصاری کار سختی نیست!
اما این اعداد و ارقام بسیار گمراه‌کننده هستند. هورن خیلی سریع نشان می‌دهد که در حالی که ۲۰۰دلار خیلی مبلغ ناچیزی به نظر می‌رسد، در معرض دید عموم قرار دادن سورس کد، فواید خیلی بیشتری عاید او نموده‌است. هورن می‌گوید: «این کار به من برای بدست آوردن تعداد زیادی شغل کمک کرده است.» او می‌افزاید: « طی تابستان، من در مکانهای زیادی کار کرده‌ام، تابستان گذشته برای Sony کار کردم، چند تابستان قبل برای NVIDIA کار کردم، بر روی OpenGL drive development کار می‌کردم.» تولیدکنندگانی که به دنبال استعدادها می‌گشتند، تحت تاثیر کارهای هورن قرار گرفتند، نه تنها بخاطر چیزی که در بازی VegaStrike دیده‌اند، بلکه بسیار مهمتر از آن، اینکه آنها می‌توانستند یک نگاه خوب و دقیق به کدنویسی او بیاندازند، برای نشان دادن قدرت و توانایی یک برنامه‌نویس یا توسعه‌دهنده به یک کارفرما، سورس کد به مراتب مفیدتر از رزومه‌ها و توصیه‌نامه‌ها است. در پایان، اگر شما یک رستوران داشته‌باشید و به دنبال یک سرآشپز باشید، آیا نمی‌خواهیدهمانطور که غذای اورا می‌بینید و می‌چشید، نحوه‌ی کار او را هنگام پختن آن غذا ببینید؟

مسئله‌ی بعدی این است که بُو در حالی که توانایی بالای خود در توسعه‌ی بازیهای با کیفیت و خوب را اثبات کرده، اما در نشان دادن توانایی کار با تیم بزرگی از توسعه‌دهندگان ناتوان بوده است. که این یک مهارت اساسی در صنعت توسعه‌ی نرم‌افزار امروزی است. اریک ریموند، نویسنده‌ی مقاله‌ی کلیسای جامع و بازار در این زمینه می‌گوید:

«توسعه‌دهنده‌ای که در یک پروژه‌ی کد بسته، فقط از هوش و ذکاوت خود بهره می‌گیرد، از توسعه‌دهنده‌ای که می‌داند چطور یک فضای تکاملی و باز خلق کند که در آن «بازخورد» فضای طراحی، مشارکت در کد، کشف باگ، و بهینه‌سازی‌های دیگر از طرف صدها (شاید هزاران) فرد را کاوش و بررسی کند، عقب می‌افتد.»

بنابراین، انتشار سورس کد تعدادی از نرم‌افزارها، تنها امکان دیدن قابلیتهای تکنیکی توسعه‌دهنده را برای کارفرماهای احتمالی فراهم نمی‌کند، بلکه توانایی توسعه‌دهنده را نیز در مدیریت یک پروژه‌ی بزرگ، شامل صدها برنامه‌نویس، گرافیست، و سازنده‌ی موسیقی دیگر نشان می‌دهد. -مهارتی که امروزه مهمتر از برنامه‌نویسی به نظر می‌رسد.
ریموند همچنین خصوصیت حیاتی دیگری برای روند مدرن توسعه‌دهنده‌ی نرم‌افزار مشخص می‌کند، - تعداد برنامه‌نویسانی که با توسعه‌ی برنامه‌های انحصاری زندگی می‌کنند کم است. تعداد عظیمی از برنامه‌نویسان برای پروژه‌های داخلی و سفارشی (In-House) کار می‌کنند، ساخت و نگه‌داری نرم‌افزار برای تجارت و صنعت. ریموند از خوانندگان می‌خواهد برای اثبات این ادعا نیازمندی‌های روزنامه‌های محلی خود را بررسی کنند.
بطور مختصر، یک برنامه‌نویس تلاش می‌کند تا چیزهای جدیدی یادبگیرد تا بتواند در بازار رقابت حرفی برای گفتن داشته باشد. صدها برنامه‌نویس مشتاق دیگری که از دانشگاه‌ها، کالج‌ها و موسسات آموزشی خارج شده‌اند، با توسعه و انتشار یک نرم‌افزار آزاد مفید و قدرتمند، یا با همکاری در یک پروژه‌ی موجود می‌توانند به خود برای داشتن آینده‌ای بهتر کمک کنند. ریموند می‌نویسد: « داشتن پرستیژ، راه خوبی برای کسب توجه و گرفتن کمک از دیگران است.» که می‌تواند برای برنامه‌نویس، کارهایی با درآمدی بالاتر از انتظار حاصل کند.

منافع عمومی نرم افزار های آزاد

اگرچه بیل گیتس گاهی اوقات ادعا می‌کند که توسعه نرم افزار های آزاد به شیوه ی زندگی مردم آسیب می‌رساند، ـــ‌حتی تا جایی‌که در مصاحبه ی اخیرش با CNET، به طور اتفاقی واژه "کمونیستی" را به آن نسبت داده است ــ منافع همگانی مجوز های عمومی مشخص است و بطور کاملا متقاعد کننده ای توسط لارنس لیسینگ ، ریچارد استالمن و اریک ریموند و ... توصیف شده است.

لارنس لیسینگ، مولف چندین کتاب است، که به کاوش در مورد فواید اجتماعی اشتراکات می پردازد. او یکی از بهترین چارچوب ها برای نرم افزار آزاد را در کتابش با عنوان "The Future Of Ideas" ایجاد کرده است. ایده‌ی لارنس این است که استخری بزرگ از کدهایی که به طور آزاد قابل استفاده‌اند ، یک «اشتراک» بسیار با ارزش و مفید را شکل می‌دهند که همه برنامه نویسان هنگام ساخت برنامه ای جدید، به راحتی می‌توانند به طور آزاد و رایگان از آن استفاده کنند. توسعه دهندگانی که از این مشترکات سود می‌برند از نگرانی بابت copyright و حق امتیاز (patent) و چرخه ی دایمی اختراع دوباره چرخ ، آسوده خاطر هستند. لیسینگ حتی هیچ موقع ادعا نکرده است که همه چیز باید بطور عمومی به اشتراک گذاشته شود، اشاره ی او بیشتر به این است که مردم باید از فواید عالی اشتراک نوع های مشخصی از منابع برای همه باخبر باشند. از نظر لیسینگ، کپی رایت و قانون های patent مدرن، بیش از حد قدرتمند شده‌اند و به موسسات و رهبران صنعت یک برتری ناعادلانه نسبت به عموم می‌دهند. شاید یک نقطه نظر متقاعد کننده‌تر این باشد که این راه و رسم‌های بی‌رحمانه، اغلب نه فقط برای عموم بلکه برای خود صنعت‌ها نیز مضر هستند . خیلی سخت است که پیشرفت و ابداعات تحت رژیم کنونی شکل گیرد.

ریچارد استالمن بیشتر نگران تاثیرات معنوی‌ است که توسعه‌ی انحصاری بر روی برنامه‌نویسان دارد. در «بیانیه‌ی GNU» ، استالمن توضیح داده است که چگونه مدل انحصاری به برنامه نویسان اجازه می‌دهد تا پول بیشتری در بیاورند، اما ...از آنها می‌خواهد تا به طور کلی با بقیه‌ی برنامه‌نویسان احساس تضاد بکنند . محرمانه‌بودن و ناتوانی آنها در اشتراک برنامه‌های مفیدشان با دوستانشان در خارج از شرکت، نوعی انسان‌ستیزی و بدبینی را به بار می آورد که سرانجام ، جامعه‌ را در «عصر اطلاعات» به فساد خواهد کشاند.

در حالی که به نظر می‌رسد اریک ریموند فواید اقتصادی نرم افزارهای آزاد را نسبت به مسائل فلسفی آن ترجیح می‌دهد، با این وجود، با استالمن هم‌عقیده است که نرم افزار های آزاد محیط کاری مثبت‌تر و راضی کننده‌تر به وجود می‌آورند، نسبت به نرم افزارهای انحصاری : «ما ثابت می‌کنیم که نه تنها می توانیم نرم افزار بهتری بسازیم، بلکه لذت کار هم یک سرمایه است(60)».

من این بخش را با مروری که ممکن است در نگاه اول سوال برانگیز به نظر برسد به پایان خواهم رساند : برنامه‌نویس‌ها یک مسئولیت منحصر بفرد نسبت به جامعه دارند و باید درباره شغلشان علاوه بر موارد اقتصادی، از لحاظ اخلاقی نیز بیاندیشند. برنامه‌نویس‌ها نباید تکنسین‌های محض باشند که کارهای بی‌اهمیت و جان کندن‌های بی‌سپاس انجام می دهند. بلکه آنها باید اهمیت حیاتی و مسولیتشان را در جهانی که دیجیتالی می‌شود، تشخیص دهند. آنها در خیلی از موارد شبیه کشیشان و راهبان عصر تاریک اروپا هستند، و آنها تنها افرادی هستند که دانش و بینش خواندن و تفسیر "کتاب مقدس" این عصر را دارند. اگرچه رهبران قوی تجارت سخت تلاش کرده‌اند تا خلاقیتشان را بی‌ارزش کنند و آنها را به کار در شرایط تحقیر آمیز مجبور کنند، اما برنامه‌نویسان باید بدانند آنها قدرت تغییر این وضعیت را دارند. هیچ صنعت یا تجارت مدرنی نمی‌تواند بدون کمک سخت‌کوشانه برنامه‌نویسان، زنده بماند. اکنون زمانی است که برنامه‌نویسان از این حقیقت با خبر شده‌اند و از این قدرت برای ساختن جهانی بهتر استفاده کرده‌اند. آنها نه تنها نسبت به خودشان مسئولیت دارند ، بلکه نسبت به اجتماع آینده‌شان نیز مسئولند - که در آن فرزندانشان پیشرفت خواهند کرد یا زیان خواهند دید. آزادی ، باز بودن و اشتراک، تنها اصولی پسندیده نیست; بلکه ضرورتی است برای آینده‌ی دموکراسی و تضمینی است که نسل های بعدی شهروندان جامعه‌اند، نه خدمتکاران آن.

پلتفورم و کارآیی

من این قسمت را با مساله‌ای که باید ضمیر همه‌ی برنامه‌نویسان را درگیر کند، به پایان می‌رسانم: «جاودانگی» . در حالی که بیشتر کدهایی که توسط برنامه‌نویسان نوشته شده است، ممکن است روزمره و یا زمینی باشد، بعضی پروژه ها، احساسی بسیار متفاوت برای آن ها دارد. گاهی اوقات ایده‌ای بسیار مهیج در ذهن یک برنامه نویس شکل می‌گیرد، تا حدی که برای او سخت است که انگشتانش را به اندازه کافی نگه دارد، تا زمانی که نوشتن کد را آغاز کند؛ این ها پروژه‌هایی برجسته هستند. این نمونه تبدیل می‌شود به نرم افزاری که فقط می‌توانیم آن را با یک اثر هنری اصل مقایسه کنیم.چنین کارهایی شایسته آنند که بهترین تلاش‌هایمان را برای محافظت آنها به کار ببریم، و ساده بگوییم، بسیار با ارزش‌تر و قیمتی‌تر از آن هستند که تنها بدست یک فرد یا یک شرکت کنترل شوند. آنها هدایای مجللی هستند که باید به درستی به مردم مشتاق و قدر دان بخشیده شوند. مردمی که کمک را تا مدتها به خاطر می‌سپارند و نام برنامه نویس را به شهرت و تاریخ معرفی می‌کنند.
بگذارید یک مثال دم دست از این چنین رویدادی برایتان بزنم: Alexey Pajitnov،بازی تتریس را برای اولین بار در سال 1980، در اتحاد شوروی منتشر کرد. بازی آن‌قدر ابتکاری و جذاب بود که به وضوح یک جهش را نشان می‌داد. متاسفانه Pajitnov در یک کشور کمونیستی زندگی می کرد که اشتراک منابع یک ارزش تصور می‌شد. بازی تتریس، مخلوقی با ارزش‌تر از آن بود که به پای اصول کمونیسم قربانی شود. حکومت شوروی مدعی اختیار بازی Pajitnov شد و از راه دادن اجازه نامه آن به دیگر ناشرها در کشورهای دیگر، پول زیادی درآورد. بازی به طور فوق العاده ای فروش رفت و میلیون‌ها برای شرکت هایی که به آن مجوز داده یا آن را منتشر کرده بودند، پول ساخت. بازی ثروت بی‌شمار به همراه آورد، اما نه برای Pajitnov. با این حال، نام او در تاریخ به عنوان یکی از موثرترین مبتکران صنعت بازی زنده خواهد ماند.

ادامه‌دارد...

-------------------------------------------------

دیگر قسمت‌های مقاله:

ریسکهای ساختن یک نرم‌افزار انحصاری (قسمت اول)

ریسکهای ساختن یک نرم‌افزار انحصاری (قسمت سوم)

--------------------------------------------------------

این مقاله ترجمه‌ای آزاد از مقاله‌ای با همین عنوان در مجله‌ی FreeSoftwareMagazine است.

نویسنده: Matt Barton

مترجمین: مهرداد مومنی و مجید رمضان‌پور

مجوز انتشار: Creative Commons License 3.0

--------------------------------------------------------

پ.ن. تاکیدها از ما

برای اطلاعات بیشتر می توانید به لینک زیر مراجعه کنید :

http://fa.wikipedia.org/wiki

افراد به دلایل مختلفی از لینوکس و نرم‌افزارهای آزاد خوششون میاد، یکی بخاطر امنیت، یکی بخاطر قدرت، اون یکی بخاطر قیمت و ... دلایل بسیار زیادن، اما قشنگترین دلیلی که برای این قضیه وجود داره دلیل فرهنگی است!

لینوکس تنها یک سیستم‌عامل نیست؛ لینوکس یک فرهنگ است!

این حرف شعار نیست؛ عین حقیقتی است؛ که بعضی‌ها رو از لینوکس فراری می‌کنه و بعضی رو به اون علاقه‌مند!

مهمترین دلیلی که کاربر لینوکس شدم این مسائل زیبای فرهنگی، فلسفی پشت پروژه‌ی گنو و لینوکس بود.

مقالات زیادی در این زمینه نوشته شده که بعضا به فارسی هم ترجمه شدن؛ که بعضی ها رو چندین بار خوندم ولی بقدری قشنگ نوشته شدن که از خوندنشون سیر نمی‌شم! از اون اول که نشریه رو هم راه انداختم هر شماره یکی از این مقالات رو توش گذاشتم!

حالا می‌خوام لینکی بعضی از اونا رو بزارم که به کسانی که نخوندن شدیدا خوندنشو توصیه می‌کنم! و به کاربران ویندوز هم خوندنشو توصیه می‌کنم؛ باشد تا راهی باشد برای هدایت ایشان به راه راست. ;)

گنو در آستانه ۲۰ سالگی

کوتاه اما خواندنی، پروژه‌ی گنو از زبان استالمن آغازگر این راه

GPL: آزادی و تضمین آزادی

از اسمش مشخصه!! این دو تا رو هم بعدش بخونین خیلی خوبه:

مقایسه‌ای بین GPL و Microsoft EULA - بخش اول

مقایسه‌ای بین GPL و Microsoft EULA - بخش دوم

بخونین تا به کثیفی مجوزی که هنگام نصب ویندوز باهاش موافقت می‌کنین پی ببرین :D

مقدمه‌ای بر نرم‌افزار آزاد، جامعه آزاد: منتخبی از مقالات ریچارد استالمن

این متن ترجمه مقدمه‌ای است کــه لارنس لسینگ(یک پروفسور حقوق) بــر کتــاب «نــرم‌افــزار آزاد، جــامــعه آزاد: منتخبی از مقالات ریچارد استالمن» نوشته است.

مردم دهکده پشتیبان شمایند!

دهکده جهانی!! با نرم‌افزارهای آزاد نمود عینی می‌یابد.

درآمدی بر آسیب‌شناسی رفتار کاربران نرم‌افزارهای انحصاری

این دیگه معرکه‌اس، آسیبهایی که به کاربران نرم‌افزارهای انحصاری وارد می‌شود. (خیلی قشنگه)

نرم‌افزار آزاد، ضرورتی برای کشورهای در حال توسعه

:D

گنو/لینوکس ویندوز نیست - قسمت اول

گنو/لینوکس ویندوز نیست - قسمت دوم

گنو/لینوکس ویندوز نیست - قسمت سوم

گنو/لینوکس ویندوز نیست - قسمت چهارم

این سری مقاله که آلن ترجمه‌شون کرده هم برای کسانی هست که در این زمینه مشکل دارن، که چرا فلان جای لینوکس مثل ویندوزه و چرا فلان جاش نیست!!