در دنياي آي‌تی نيز ممكن است گاه چنين اتفاقاتي بيافتد. همه ما تاكنون با شبكه‌هاي اجتماعی مثل اوركات، فيس بوك ، ماي اسپيس و .. آشنا هستيم.از طرف ديگر ابزارهایی هستند كه به آنها ويكي wiki  گفته مي‌شود كه شاخص‌ترين آنها ويكي‌پديا است.

هر كدام از اين دو دسته كاربردهاي مختص خود را دارند و قدرتهای ويژه خود را .اكنون تصور كنيد قدرت اين دو باهم تلفيق گردد.

نتيجه: از جمعيت فو‌ق‌العاده زياد موجود در شبكه‌هاي اجتماعی مي‌توان برای نگارش متن‌هایی مفيد در ويكي‌ها- كه قابليت ويرايش بالايي هم دارند- استفاده كرد.

امروز دوست نازنيني در فيس بوك، دعوتنامه‌ای برای نصب يك اپليكيشن فرستاد. اپليكيشن wikimono مصداق همان تعاريف بالاست: استفاده از جمعيت زياد فيس بوك برای توليد ويكي‌هايي فراوان كه همگي قابليت ويرايش دارند.

ويكي‌مونو چند خاصيت دارد كه آن را بسيار ممتاز كرده است:

1- سادگي نگارش در آن: ويرايشگر آن بسيار ساده و راحت است.اگر شما با محيطهاي ويرايشگر استاندارد وبلاگها اشنا باشيد به اساني از آن استفاده خواهيد كرد.

2- امكان درج هر چيزی در داخل ويكي‌ها: ويديو ، تصوير، نقشه ، جدول ، فرمول و....

من برای تست ويكي‌مونو يك صفحه ويكي ايجاد كردم. شما مي‌توانيد آن را در اين ادرس ببينيد. اميدوارم اين اپليكيشن خوب و ساده انگيزه‌ای شود براي ديگران تا بيشتر با ويكي‌ها آشنا شوند.

اين پست تقديم مي‌شود به استادم جادی عزيز؛ عاشق هميشگي ويكي‌‌پديا

بنظر شما كاربردهای اين روش چيست؟

در مدخل ويكي‌پديای ويجت مي‌بينيم كه كلمه ويجت از اقتصاد تا تلويزيون كاربرد دارد.يكي از كاربردهای ان web widget است كه ما به اختصار به ان ويجت مي‌گوييم.وب ويجت يا همان ويجت نامهای ديگری نيز دارد: gadget, badge, module, capsule, snippet, mini and flake. تمام اين نامها(با اندك تفاوت جزیی) اشاره به يك پديده واحد دارند.ويجت‌ها اغلب(ولی نه هميشه) به زبان flash or javascript نوشته‌ مي‌شوند.در حقيقت ويجتها هر چيزی هستند كه مي‌توان انها را در يك صفحه با فرمت html چپاند! اين صفحات مي‌توانند وبلاگ باشند يا ويكي يا شبكه‌های اجتماعی يا صفحات اغازين شخصی؛social networks, blogs, wikis and personal homepages.

پس از اينجا  متوجه مي‌شويم كه چرا ويجت را يه عنوان يك عامل خارجی يا  شخص ثالث( third party) معرفی مي‌كنند.چون شما يك صفحه وب داريد(مثلا وبلاگ) و يك عامل اضافي (به  صورت يك تكه يا همان ويجت) را به اين صفحه اضافه مي‌كنيد.اين ويجت را مي‌تواند خود همان سرويس در اختيار شما بگذارد يا اينكه از يك سايت ديگر به صفحه خود اضافه كنيد.

فايده: جذابيت ويجت در اين است كه شما ديگر نيازی به دانستن و يا وارد كردن كدها به صورت دستي نداريد.يك بسته آماده شده در اختيارتان است كه -مثلا در وردپرس دات كام- به آساني و به صورت "بكش-رها كن drag and drop" مي‌توانيد از ان استفاده كنيد.همچنين ويجتها اختيارات و امكانات وسيعي را برای شخصی‌سازی صفحات شما در اختيارتان مي‌گذارند.به همين دليل است كه من اعتقاد دارم اگرچه در وردپرس دات كام شما اجازه برای دستكاری قالب وبلاگ را نداريد، اما وجود ويجت بنوعی مي‌تواند بسيار مفيدتر از ان باشد.(usability)

كاربرد: ويجتها كاربردهای گوناگونی دارند.در اينجا بحث را محدود به ويجتهای وردپرس دات كام مي‌كنم.در صفحه مربوطه /wp-admin/widgets.php شما تعداد زيادی مستطيل مي‌بينيد كه بر بالای همه انها نوشته شده : ويجتهای موجود. اينها ويجتهایی هستند كه شما مي‌توانيد فعلا در وردپرس از انها استفاده كنيد.روش استفاده بسيار ساده است.هركدام از ويجتها را كه دوست داريد با بردن پوينتر ماوس بر روی ان بكشيد و به قسمتي كه نوشته است نوار كناری منتقل كرده رها كنيد.حالا اگر دقت كنيد مي‌بينيد كه در سمت راست اين ويجتها يك علامت آبی رنگ هست .با كليك بر روی ان يك صفحه باز مي‌شود.شما در اين صفحه مي‌توانيد تنظيمات مربوط به ان ويجت را انجام دهيد. بعد از انجام تنظيمات كافی است در گوشه‌ای از پهنه صفحه، كليد كنيد.صفحه تنظيمات ناپديد مي‌گردد.حالا برای تاييد تغييرات بايد دكمه « ذخيره تغييرات» را فشار دهيد.در پايان اين عبارت نوشته مي‌شود:sidebar updated.

امروزه در سرويسهای وبلاگ- ويكي -شبكه اجتماعی و ... ديگر ويرايش قالب اولويت اول نيست.در وب جديد همه سعي مي‌كنند تفكری را كه بر پايه ويرايش قالب است با تفكر استفاده از ويجتها جايگزين كنند.اميدوارم وردپرس دات كام بتواند برای عزيزاني كه از سرويسهای وطنی به اينجا آمده‌اند همين كار را انجام دهد.

منبع: ويكي‌پديا

اما من مي‌خواهم از گروهی بگويم كه پتانسيل بسيار بالایی برای متحول كردن ويكي‌پديای فارسي دارند: فمينيستهای ايران . عمدا از كلمه فمينيست استفاده كردم تا نشان دهم كه مسايل زنان تنها مورد علاقه زنان نيست بلكه مردانی هم هستند كه در اين زمينه فعال باشند -كه بعضي از انها بخاطر تفكرات فمينيستي  هم اكنون در زندان هستند.و از طرف ديگر «فمينيست و فمينيسم» نه تنها فحش و ننگ و عار نيستند بلكه مايه افتخار و غرور برای صاحبان انها باشد.

هر حركت اجتماعی بايد اهداف و رفتارهای خود را در سه دسته پيگيری كند:

1-كوتاه‌مدت: مثل تلاش انها برای خبررساني سريع در مورد پديده‌هایی مثل سنگسار و...

2- اهداف ميان‌مدت: مثل تلاش انها برای كمپين يك ميليون امضاء كه با تمام مشكلاتی كه بر سر راه بود و هست(از تهديد گرفته تا زندان و...)، تاثير ان بجایی رسيده كه اكنون در بين شخصيتهای مذهبي ما صحبت از برابری ديه زن و مرد مي‌شود.

3- اهداف درازمدت: فمينيستهای عزيز مي‌دانند كه تقريبا تمام مشكلات پيش‌روی انها ناشي از يك چيز است: «تفكر مردسالار» .اين تفكر ريشه‌ای چندهزار ساله در تمام جوامع بشری دارد.پس طبعا تغيير اين نگرش يكروزه انجام نخواهد شد و طبيعي است كه شديدترين مقاومتها در برابر اين تغييرات انجام شود.بزرگترين هدف فمينيستها در تمام جهان اين است كه در درازمدت تفكر مردسالار را به چالش بطلبند.تنها با تغيير اين نگرش-در يك بازه زمانی دراز مدت - است كه مي‌توان به نسلهایی در اينده اميدوار بود كه زن برای انها «جنس دوم» نباشد.

مطمئنا تغيير نگرش احتياج به آموزش دارد.انها در دنياي واقعي در زمينه اموزش بسيار فعال بوده‌اند.در دنياي مجازی نيز، نياز است تا يك پايه قوي اموزشي برای مشتاقان به اين دسته از مطالعات ايجاد كنند. استفاده از وبلاگها تنها برای شروع خوب است.وبلاگها برای پاسخدهی آنی و آموزشهای سريع مناسبند.اما اگر مي‌خواهند به آموزشهای طولاني بيانديشند نياز است تا يك مخزن غني آنلاين از نگرشهای خود ايجاد كنند.يكي از اين مكانهای بسيار خوب مي‌تواند ويكي‌پديای فارسي باشد.

جنبش زنان نشان داده كه معيارهای يك جنبش اجتماعی مدرن را دارد.باهوش ،فعال، تيزبين است و با تمام قوا سعي مي‌كند با ايجاد كمترين حساسيت و در چارچوبهای كاملا قانوني مطالبات خود را پيش ببرد.انها همبستگي بسيار بالایی از خود نشان داده‌اند.

اعتقاد شخصي من اين است: اگر فمينيستها را بتوان به  ويكي‌پديای فارسي علاقه‌مند كرد، بايد منتظر شگفتيهای بسياری -هم برای ويكي‌پديا و هم برای آموزشهای فمينيستي - بود.

ساير نوشته‌های مرتبط با اين مبحث

ادامه دارد...

من قبلا سعي كردم چندين صفحه در همين وبلاگ آموزش دهم در اينجا . همچنين شما مي‌توانيد مطالبي را در مورد وردپرس در اين دسته‌بندی پيدا كنيد. اما باهمه اين احوال نوشته‌های يك نفر نمي‌تواند جوابگوی تمام نيازها باشد. به همين دليل من سعي كردم يك مجموعه راهنما ايجاد كنم.

wpfa در حقيقت يك ويكی است(همانند ويكي‌پديا البته با اين تفاوت كه بر روی سرويس  pbwiki  قرار دارد.). هدف از راه‌انداختن اين ويكي در درجه اول جمع‌اوری لينكهایی از سرتاسر وب در مورد راهنمای كار با وردپرس است.هم‌اكنون تعدادی از كاربران سرويسهای ديگر تمايل دارند كه وردپرس را تست كنند اما راهنمای جامع و كاملی ندارند.بنظرم اين ويكي مي‌تواند مكان خوبی برای شروع باشد.

برای شروع من دو صفحه در ان ايجاد كردم: وردپرس دات كام - وردپرس دات اورگ . هرگاه  شما -هركدام از عزيزان خواننده اين متن- در بين وبلاگهای فارسي به مطلب مفيدی برخورديد در مورد وردپرس- حالا چه به صورت  com. - .org مي‌توانيد لينك ان مطلب را در اين صفحات وارد كنيد.پسورد تمام صفحات برای همه كاربران عبارت wordpress است.پس از ان كافي است تنها دكمه edite page  را بزنيد تا بتوانيد در ويكي مطلب وارد كنيد

در هر صفحه نيز مي توان زير صفحاتي مثلا تحت عنوان : قالبها - پلاگينها و ... ايجاد كرد.در طولاني مدت و در صورت استقبال از ان مي‌توان دسته‌بنديها را گسترش داد يا دوباره تنظيم كرد.از شما خواهش مي كنم در بهتر شدن اين مكان به همه ما كمك كنيد.پيشنهادات شما مي‌تواند بسيار راهگشا باشد.

پ.ن: قبل از نوشتن اين پست، مي‌دانستم كه تيم وردپرس فارسي در حال راه‌اندازی سايت وردپرس فارسي است كه در ان ويكي‌وردپرس نيز قرار دارد.بعد از نوشتن اين پست فرصتي دست داد تا ان ويكي را نگاهی بياندازم.از دوستان متشكرم و مژده راه‌اندازی سايت و امكانات ان را خود بچه‌های تيم خواهند داد.اما بنظرم  wpfa با ويكي اصلي در سايت وردپرس تناقضي نخواهد داشت.wpfa تنها قرار است يك لينكدوني از نوشتهای وبلاگي باشد كه بصورت يك ويكي اداره خواهد شد.اينكار مي‌تواند بسيار سريع انجام شود و همچنين تمرين بسيار ساده‌اي براي اشنايي با ويكي‌ها باشد. اما ويكي اصلي در سايت وردپرس يك مرجع كامل خواهد بود كه البته مدت زيادی طول خواهد كشيد كه محتوی ان كامل شود.به همين دليل تا ان هنگام مي‌توان برای كارهاي فوری از اينجا استفاده كرد.همچنين wpfa با تمام نواقصش مي‌تواند كمكي هرچند ناچيز به ويكي اصلي باشد.البته همه اينها بستگي به ميزان مشاركت كاربران دارد.به همين دليل است كه من هيچ مطلبي در wpfa نگذاشتم و همه كارها به اختيار دوستان است.بياييد ويكي تمرين كنيم!!

وبلاگ‌ها: اگرچه سايتها ترافيك بازديدكننده بيشتری دارند و مي‌توانند در شروع بسيار كمك‌كننده باشند اما وبلاگها از لحاظ كمي برتری خاصي بر سايتها دارند.وبلاگها مي‌‌توانند كاربردهای فوق‌العاده‌ای داشته باشند.مسلما شروع اين حركت بايد از وبلاگهایی باشد كه بيشتر به اهميت ويكي‌پديا واقفند.طبعا در اين زمينه كساني كه خود را  IT نويس مي‌نامند وظيفه سنگيني دارند.برای شروع، انها بايد بر روی گسترش ويكيپديا كار كنند.انها بايد هم خوانندگان وبلاگهايشان و هم ساير وبلاگ‌نويسان را با اهميت ويكيپديا-و كلا تفكر ويكيپديا- آشنا كنند.اگاه كردن ساير وبلاگ‌نويسان از اهميت ويكيپديا و تشويق انها به همكاری در گسترش ان كاری بسياری طولانی-سخت و وقت‌گير خواهد بود.چگونگی نحوه كمك وبلاگ‌نويسان-خاصه آی‌تی‌نويسان- را در پستهای آينده باهم بحث مي‌كنيم.

سايت ويكي‌پديا: هم اكنون تعداد مقالات به زبان فارسي در ويكيپديا -نسبت به زبان انگليسي-بسيار ناچيز است.نمي‌توان انتظار داشت وبلاگها و سايتها به ويكيپديا لينك دهند و خوانندگان به ويكي‌‌‌پديا بيايند، اما در انجا با محتوی انچنانی مواجه نشوند.كار بر روی غنی‌سازی ويكي‌پديا را مي‌توان انجام داد-هرچند در اينجا نياز به تعداد زيادی از افراد نيست.اين افراد را مي‌توان تشويق كرد به افزايش كميت و كيفيت ويكي‌پديای فارسي.آنها بايد احساس كنند كه كارشان ارزشمند است و از حمايت عامه كاربران اينترنتی برخوردارند.

كاربران: اينجا ما با تمام كاربران اينترنتی رو در رو هستيم.عامه كاربران-كه خود ما هم جزئی از انها هستيم-عادت به استفاده از ويكي‌پديا پيدا نكرده‌اند.اين عادت بايد ايجاد شود.باخو گرفتن كاربران به ويكي‌پديا مي‌توان به يك پشتوانه عظيم تكيه كرد و با اميدواری به گسترش روزافزون ويكي‌پديا چشم دوخت.تا هنگامی كه استفاده از ويكي‌پديا تبديل به يك عادت در كاربران نشود، نمي‌توان از محكم شدن پايه‌های ويكي‌پديا آسوده خاطر شد.

خب! پس از بيان اين كليات حالا مي‌توان در هر قسمت به جزييات پرداخت.در نوشته بعدی كارهایی كه وب‌سايتها (به‌خصوص سايت بالاترين و دو در دو) مي‌توانند انجام دهند را بررسي خواهيم كرد.لطفا از هم‌اكنون نظرات خود را - فعلا فقط در مورد نقش وب‌سايتها-وارد كنيد تا بتوانيم پستهای بعدی را به كمك نظرات موشكافانه شما شكل دهيم.

با ما باشيد...